خاك روس از اين شهر است . علماى زياد در اين شهر به عمل آمده [ است ] . ميرزا عبد الرحيم نام ، شيخ الاسلام آن‌جا را آدم مفسدى مىگويند . گويا اكثر اوقات به عمل « حكومت » و كارهاى « ديوانى » اخلال مىنمايد . جناب حاجى ميرزا محسن مجتهد و جناب حاجى ميرزا محمد آقاى پيشنماز « 1 » را كه سيد صحيح النسب و بسيار « مقدس » است و « خداترس » و « خيرخواه » . سايرين را اين چاكر « دولت‌خواه » و « آرام » ديده ، و به دعاى دوام دولت عليّه و سلامتى وجود اقدس و ذات مقدس همايون مشغول هستند . قلعه اردبيل ، محكم‌ترين قلعه‌هاى ايران است ؛ و گويا در اين دولت ، قلعه [ اى ] بدان استحكام و متانت نبوده باشد . اگر قدرى بزرگتر مىشد ، گرفتن او بسيار بسيار دشوار بود . چون كوچك است ، اگر استعداد هم داشته باشد ، به انداختن خمپاره ، غلبه بر او آسان است و يورش بردن بسيار مشكل [ است ] . اعيان در اردبيل ، سواى رستم خان ايل‌بگى و اقوام او ديگر نيست ، كه آنها خانواده [ اى ] معتبر هستند و از چند پشت بسيار نجيب ، و همهء اوقات رئيس « 2 » ايل شاهسون اردبيل [ بوده ] و در ميان شاهسون اردبيل اوجاق و واجب الاطاعت « 3 » و الاحترام مىباشند ؛ و ابدا خلاف نمىتوانند به خانوادهء آنها نمايند و اطاعت آنها را بسيار لازم مىشمارند . شاهسون اردبيل شاهسون اردبيل را در دامن [ ه ] هاى كوه سبلان « 4 » و باغروق « 5 » از قديم دهات زياد آباد

--> از Consign ( ارسال كالا ) اخذ شده است . ممكن است مراد نگارنده گمرك Custom باشد . ( 1 ) . در اصل : پيشنما ( 2 ) . در اصل : رائيس ( 3 ) . در اصل : الاطاعته ( 4 ) . سبلان ( Sabalan ) رشته‌كوهى در استان‌هاى اردبيل و آذربايجان خاورى ، كه بلندترين قله آن 4811 متر ارتفاع دارد و پهنه‌اى معادل 4000 كيلومتر مربع را دربر مىگيرد و رودهاى متعددى چون « ايران چاى » « ابره‌چاى » ، « مشكين‌چاى » ، « خياوچاى » و « قتورچاى » از دامنه‌هاى شمالى آن سرچشمه مىگيرند . اين كوه آتشفشانى خاموش است كه شكل تقريبا مخروطى دارد و اكثرا از برف و يخ پوشيده شده و چشمه‌هاى آب گرم و سرد معدنى فراوانى دارد و بلندترين كوه شمالى غربى ايران محسوب مىگردد . ( كوهها و كوهنامه ايران ، 299 ) . ( 5 ) . باغروق امروزه بغروداغ يا بوقروداغ Boqrovdaq ناميده مىشود و ارتفاع بلندترين قله آن به 3197 متر بالغ مىشود .